Δευτέρα, 4 Δεκεμβρίου 2017

Συνάντηση των μελών του Συνδέσμου Θεολόγων με τον Μητροπολίτη με θέμα τα θρησκευτικά



Με πρωτοβουλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμονος και σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Θεολόγων Ν. Ροδόπης διοργανώθηκε την Τετάρτη 29 Νοεμβρίου 2017 και ώρα 6:30 μ.μ. στην αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου της ενορίας Αγίου Γεωργίου Κομοτηνής (Ιωακείμ Γ' 14) συνάντηση ενημέρωσης, προβληματισμού και ανταλλαγής  απόψεων σχετικά με τα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών για τα Θρησκευτικά  που εφαρμόζονται ήδη στα σχολεία.


Κατά τη συνάντηση ο Σεβασμιώτατος, αφού ευχαρίστησε τους θεολόγους εκπαιδευτικούς Μέσης Εκπαίδευσης στα σχολεία του Ν. Ροδόπης για την ανταπόκρισή τους στο κάλεσμα της τοπικής εκκλησίας, τους ενημέρωσε για τις μέχρι τώρα κινήσεις της Ιεραρχίας, εξέφρασε τον προβληματισμό του για το περιεχόμενο των Φακέλων Μαθήματος που εστάλησαν στα σχολεία και ζήτησε από τους εκπαιδευτικούς να διατυπώσουν και αυτοί τις απόψεις τους καθώς είναι αυτοί που γνωρίζουν καλύτερα και το υλικό των Φακέλων και την ανταπόκριση που έχει το υλικό αυτό στους μαθητές.

Ακολούθησε ευρύς διάλογος, όπου ετέθησαν όλα τα θέματα από πλευράς των θεολόγων εκπαιδευτικών που πήραν μέρος. Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα του περιεχομένου του νέου μαθήματος των θρησκευτικών. Για άλλη μία φορά, και ύστερα από μία τρίμηνη εμπειρία διδασκαλίας του Νέου Αναλυτικού Προγράμματος των θρησκευτικών, διαπιστώθηκε η ανάγκη για βελτίωση και αναβάθμιση των νέων βιβλίων και της ύλης που υπάρχει όπως και ο εμπλουτισμός της, ώστε να μην δημιουργούνται  προβλήματα σύγχυσης στους μαθητές.

Ο Σεβασμιώτατος από την πλευρά του δεσμεύτηκε να προωθήσει τις θέσεις του Συνδέσμου στην Ιεραρχία της Εκκλησίας και στην Ειδική Επιτροπή που έχει συσταθεί από πέρυσι για τον λόγο αυτό.




Σάββατο, 25 Νοεμβρίου 2017

Πρόσκληση σε συνάντηση



ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Με αφορμή τη νέα σχολική χρονιά, με τους Φακέλους Μαθήματος των Θρησκευτικών φέτος στα σχολεία και την εφαρμογή για δεύτερη χρονιά των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών, ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμων και το Δ.Σ. του Συνδέσμου Θεολόγων Ν. Ροδόπης σας προσκαλούν την Τετάρτη 29 Νοεμβρίου 2017 και ώρα 6:30 μ.μ. στην αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου της ενορίας Αγίου Γεωργίου Κομοτηνής (Ιωακείμ Γ΄ 14).

Κατά τη συνάντηση θα δοθεί η ευκαιρία για ελεύθερη έκφραση και προβληματισμό μεταξύ των συναδέλφων, αλλά και καταγραφή των όποιων προβλημάτων παρουσιάζονται ήδη κατά την εφαρμογή των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών και των προτάσεων για την επίλυσή τους.

Η παρουσία όλων μας θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη και εποικοδομητική.





Κυριακή, 5 Φεβρουαρίου 2017

Ανασκόπηση της εκδήλωσής μας για τους Τρεις Ιεράρχες

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν η Ιερά Μητρόπολη Μαρωνείας και Κομοτηνής και ο Σύνδεσμός μας στις 29 Ιανουαρίου. Ο επίκουρος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. κος Ιωάννης Μπάκας φώτισε με την λεπτομερή και πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία του έναν τομέα του πολύπλευρου έργου των Τριών Ιεραρχών που συχνά μένει στο περιθώριο: αυτόν του Ιεραποστολικού τους έργου.  
Μία διαφορετική νότα στην εκδήλωση έδωσαν με την παρουσίασή τους μαθήτριες του 1ου Γυμνασίου Κομοτηνής, υπό την καθοδήγηση της Θεολόγου καθηγήτριάς τους κας Ελένης Μαργαρίτη, που διάβασαν αποσπάσματα από ομιλία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου περί πλούτου και υλικών αγαθών σε αντιπαραβολή με εικόνες από τη σύγχρονη ζωή των ανθρώπων στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η παρουσίαση προβλημάτισε και έδωσε τροφή για σκέψη. 
Επίσης, παρέα μαθητών Λυκείου από το κατηχητικό της ενορίας της Αγίας Βαρβάρας Κομοτηνής, με ευθύνη της κατηχήτριάς τους κας Ειρήνης Χρυσοστομίδου, ετοίμασαν και παρουσίασαν ένα πολύ ευχάριστο και ευφάνταστο θεατρικό δρώμενο με θέμα τον Άγιο Βασίλειο και τον Σάντα Κλάους. 
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους η Διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, κα Μαίρη Κοσμίδου, διευθυντές των σχολείων της πόλης και του νομού, εκπρόσωποι των Δημοτικών, Αστυνομικών και Στρατιωτικών αρχών, αλλά και πολλοί εκπαιδευτικοί και ιερείς. Η προσέλευση του κόσμου ήταν μεγαλύτερη από κάθε άλλη φορά. 

Ευχαριστούμε θερμά τον κο Μπάκα για την παρουσία του στην εκδήλωση και για την εμπνευσμένη ομιλία του, αλλά και όλους τους μαθητές που έλαβαν μέρος.

Πέμπτη, 22 Δεκεμβρίου 2016

Ευλογημένα Χριστούγεννα και Καλή Χρονιά


Γενικές παρατηρήσεις και προτάσεις για τα Νέα Προγράμματα Σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών



Ο Σύνδεσμος Θεολόγων Νομού Ροδόπης κάλεσε στις αρχές Νοεμβρίου σε συνάντηση τα μέλη του, θεολόγους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στα σχολεία της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Ν. Ροδόπης, για ανταλλαγή απόψεων και συζήτηση σχετικά με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών των θρησκευτικών. Απόρροια αυτής της συνάντησης είναι οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις που καταγράφουμε στη συνέχεια, τις οποίες και σας αποστέλλουμε με σκοπό να συμβάλλουμε καλοπροαίρετα και υπεύθυνα στο δημόσιο διάλογο για τα θρησκευτικά:


Γενικές παρατηρήσεις


1. Η διαίρεση του θεολογικού κόσμου σε αντιμαχόμενα στρατόπεδα μάς θλίβει βαθιά και μας βρίσκει αντίθετους. Παραλλάσσοντας το Καινοδιαθηκικό λόγο του Κυρίου «Το Σάββατο έγινε για τον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος για το Σάββατο» (Μκ 2, 27), δηλώνουμε ότι το Πρόγραμμα Σπουδών έγινε για τους ανθρώπους και όχι οι άνθρωποι για το Πρόγραμμα Σπουδών. Επομένως, στα πλαίσια της συζήτησης για το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, οι  προσωπικές εμμονές και ιδεοληψίες, απ’ όπου κι αν προέρχονται, είναι κατακριτέες και μόνο δεινά θα προκαλέσουν στον κλάδο των Θεολόγων και στο μάθημα των θρησκευτικών. 

2. Το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών θεωρούμε ότι κινείται σε εντελώς αντίθετη κατεύθυνση από την μέχρι τώρα πραγματικότητα του μαθήματος των θρησκευτικών. Η αποδόμηση της ραχοκοκαλιάς του μέχρι πρότινος Αναλυτικού Προγράμματος, το οποίο είχε μία ιστορική και παιδαγωγική βάση στον τρόπο παρουσίασης της θεολογικής γνώσης, πιστεύουμε ότι δεν αποτελεί «αναβάθμιση» του μαθήματος και ότι οδηγεί σε πολλά επιστημονικά και παιδαγωγικά προβλήματα, πολύ περισσότερα απ’ όσα φαίνεται να επιλύει. 

3. Η επιχειρούμενη μεταμόρφωση του μαθήματος των θρησκευτικών σε «μάθημα διαδικασίας» θεωρούμε ότι απαξιώνει το μάθημα και το περιεχόμενό του που μέχρι τώρα ξεχώριζε για τη σπουδαιότητά του στο Σχολικό Ωρολόγιο Πρόγραμμα και  το οποίο μπορούσαν να διδάξουν μόνο οι Θεολόγοι καθηγητές, ακριβώς λόγω της ιδιαιτερότητάς του. Ήδη μάλιστα άνοιξε την κερκόπορτα στη διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών και από άλλες ειδικότητες πέραν των Θεολόγων, όπως για παράδειγμα των φιλολόγων που για πρώτη φορά τους δόθηκε φέτος το δικαίωμα διδασκαλίας του μαθήματος των θρησκευτικών με Γ΄ ανάθεση, γεγονός καθόλου τυχαίο και ιδιαίτερα ανησυχητικό για τον κλάδο μας. Οφείλουμε όλοι να συνειδητοποιήσουμε ότι το μάθημα των θρησκευτικών θα συνεχίσει να υπάρχει μόνο όσο σέβεται το ιδιαίτερο περιεχόμενό του. 

4. Η δόμηση της ύλης στο Νέο Πρόγραμμα Σπουδών των θρησκευτικών δείχνει να μη λαμβάνει σοβαρά υπόψη της τον βαθμό πνευματικής ωριμότητας των μαθητών, που διαφέρει ανάλογα με την ηλικία τους. Διδακτικές ενότητες που μέχρι τώρα εξετάζονταν με δυσκολία στις μεγάλες τάξεις του Λυκείου μεταφέρονται τελείως αναίτια στο Γυμνάσιο, και άλλες από το Γυμνάσιο στο Δημοτικό. Η αστοχία αυτή θεωρούμε ότι οδηγεί σε ένα περιεχόμενο που αντί να βοηθήσει τα παιδιά να ξεκαθαρίσουν μέσα τους το θρησκευτικό φαινόμενο, δυστυχώς τα εμποδίζει ή ακόμη και τα αποθαρρύνει να ασχοληθούν σοβαρά με αυτό. Επιπρόσθετα  η συγκριτιστική ανάπτυξη του περιεχομένου, με την εξίσωση όλων των θρησκειών η οποία επιχειρείται ήδη από την Γ΄ Δημοτικού, δεν συντελεί στην ξεκάθαρη παρουσίαση της θρησκευτικότητας, αλλά οδηγεί σε σύγχυση και σε απαξίωσή της.

5. Οφείλουμε ωστόσο να παραδεχτούμε ότι ένα σύγχρονο μάθημα θρησκευτικής εκπαίδευσης δεν μπορεί να παραβλέπει την ύπαρξη των άλλων θρησκευτικών κοινοτήτων στη χώρα μας. Θεωρούμε βέβαια ό,τι ούτε το μάθημα των θρησκευτικών, όπως ήταν μέχρι πρότινος, αδιαφορούσε για την ύπαρξη των άλλων θρησκειών. Η παρουσίαση και η συζήτηση περί των θρησκευμάτων του κόσμου γινόταν στις τάξεις του Λυκείου, όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες έχουν την ωριμότητα να κατανοήσουν την πολυπλοκότητα του θρησκευτικού φαινομένου, αφού  πρώτα έχουν διδαχτεί και έχουν γνωρίσει τα περί της χριστιανικής πίστης.

6. Ακόμη και στην περίπτωση που δεν θα υπήρχε καμία ένσταση ως προς το περιεχόμενο του Νέου Προγράμματος Σπουδών, το ανηρτημένο υλικό δεν είναι έτοιμο για να χρησιμοποιηθεί στην τάξη και χρειάζεται επιπλέον επεξεργασία. Στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι τεράστιο σε έκταση και χωρίς ιδιαίτερη συνοχή, ενώ οι παιδαγωγικοί στόχοι που τίθενται εξαρχής σε κάθε διδακτική ενότητα δεν επιτυγχάνονται αβίαστα με το υπάρχον υλικό.

7. Η σπουδή με την οποία εισήχθησαν τα Νέα Προγράμματα Σπουδών, χωρίς να προηγηθεί καμία επιμόρφωση, αλλά και η παράλληλη ύπαρξη από τη μια των παλαιών εγχειριδίων και από την άλλη του αποκλειστικά ηλεκτρονικού υλικού του Νέου Προγράμματος, έχουν δημιουργήσει σύγχυση στους Θεολόγους εκπαιδευτικούς, αλλά και πολλές δυσκολίες στην εφαρμογή καθώς οι περισσότερες σχολικές μονάδες δεν είναι εξοπλισμένες υλικοτεχνικά για να υποστηρίξουν τις νέες μεθόδους.


Για τους παραπάνω λόγους προτείνουμε:


1. Να ανασταλεί, ακόμη κι αυτήν την ύστατη στιγμή, η εφαρμογή του Νέου Προγράμματος Σπουδών που εισήχθη στα σχολεία με την υπ’ Αριθμ. 143579/Δ2 (ΦΕΚ 2906, 13 Σεπτεμβρίου 2016) απόφαση, ώστε οι σχετικές επιτροπές του Υπουργείου Παιδείας και της Εκκλησίας της Ελλάδος να καταλήξουν σε ένα άλλο Νέο Πρόγραμμα Σπουδών και να προλάβουν να ετοιμαστούν αβίαστα στη συνέχεια τα νέα σχολικά εγχειρίδια του μαθήματος των θρησκευτικών, αλλά και να προηγηθούν της εφαρμογής των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών οι απαιτούμενες επιμορφώσεις. Οι διακοπές των Χριστουγέννων δίνουν τον απαραίτητο χρόνο στο Υπουργείο Παιδείας για να εκδώσει την απόφαση αναστολής του Ν.Π.Σ. των θρησκευτικών, ώστε επιστρέφοντας στα σχολεία τους οι θεολόγοι καθηγητές να επιστρέψουν και στην εφαρμογή του μέχρι πρότινος Αναλυτικού Προγράμματος, τα βιβλία του οποίου άλλωστε έχουν διανεμηθεί εξαρχής της σχολικής χρονιάς στους μαθητές.

2. Οι προτεινόμενες νέες μέθοδοι διδασκαλίας από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής αποτελούν θετικό στοιχείο του Νέου Προγράμματος Σπουδών και είναι καλό να παραμείνουν και με το όποιο αναθεωρημένο πρόγραμμα προκύψει. Για να μπορέσουν όμως να εφαρμοστούν με επιτυχία θα πρέπει να υιοθετηθεί από όλες τις σχολικές μονάδες της χώρας η διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών σε συνεχόμενο δίωρο. Επομένως, είναι απαραίτητο το Υπουργείο Παιδείας να άρει την εγκύκλιο που επιτρέπει στις σχολικές μονάδες να εφαρμόζουν το συνεχόμενο δίωρο σε προαιρετική βάση, τουλάχιστον για τα σχολεία αυτά όπου το μάθημα διδάσκεται επί δύο ώρες την εβδομάδα.  Δυστυχώς υπάρχουν και οι σχολικές μονάδες στις οποίες το μάθημα διδάσκεται μόνο μία ώρα εβδομαδιαίως (Μουσικά Σχολεία, Εσπερινά Γυμνάσια, Ε.Π.Α.Λ.) όπου το συνεχόμενο δίωρο δεν μπορεί να υπάρξει, γεγονός που καταδεικνύει το πρόβλημα της μείωσης των ωρών του θρησκευτικού μαθήματος στους συγκεκριμένους τύπους σχολείων, αλλά και τη δυσκολία της γενικευμένης εφαρμογής του Ν.Π.Σ. 

3. Η εφαρμογή των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών να γίνει σταδιακά, ξεκινώντας από την πρώτη τάξη εισαγωγής του μαθήματος ανά επίπεδο εκπαίδευσης (Γ΄ Δημοτικού, Α΄ Γυμνασίου και Α΄ Λυκείου αντίστοιχα) και επεκτεινόμενη ανά σχολικό έτος. Επίσης να μην αλλάξει η σταδιακή παρουσίαση των μονοθεϊστικών θρησκειών στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Είναι απαραίτητο οι μαθητές να γνωρίσουν την Παλαιά Διαθήκη και τον Ιουδαϊσμό για να μπορέσουν τελικά να εξηγήσουν τον Χριστιανισμό, αλλά και το Ισλάμ αργότερα στο Λύκειο. Αυτή η σταδιακή παρουσίαση δεν θα πρέπει να καταργηθεί γιατί βασίζεται σε παιδαγωγικές, αλλά και επιστημονικές βάσεις. 

4. Η δόμηση της ύλης του Νέου Προγράμματος Σπουδών για τα θρησκευτικά θα πρέπει να δίνει ευκρινώς πρωταγωνιστικό ρόλο στην επικρατούσα Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη. Δεν διαφωνούμε ωστόσο στον εμπλουτισμό της ύλης με στοιχεία γνωριμίας των θρησκειών και του πολιτισμού των διαφόρων θρησκευτικών κοινοτήτων της χώρας μας που θα γίνει με τον ενδεδειγμένο παιδαγωγικά τρόπο. Η όποια επέκταση στα ζωντανά θρησκεύματα που συναντάμε στον σύγχρονο κόσμο ή στις θρησκευτικές κοινότητες των μειονοτήτων της χώρας μας, δηλαδή, είναι απαραίτητο να γίνει σταδιακά και να λάβει σοβαρά υπόψη την ηλικία και την πνευματική ωριμότητα των μαθητών στους οποίους απευθύνεται. Οι μαθητές θα πρέπει να γνωρίσουν πρώτα τον πολιτισμό και τη θρησκεία του τόπου τους για να μπορέσουν να διδαχτούν στοιχεία από τις άλλες θρησκείες. 

5. Τον πλήρη υλικοτεχνικό εξοπλισμό των σχολικών μονάδων και την ύπαρξη των ανάλογων γραπτών εγχειριδίων για το ΝΠΣ, καθώς τα σχολεία δεν μπορούν να υποστηρίξουν την κοστοβόρα διανομή φωτοτυπιών του μαθήματος.

6. Όσοι ευθύνονται για το διαχωρισμό των Θεολόγων καθηγητών σε αντιμαχόμενα στρατόπεδα με άξονα το ΝΠΣ των θρησκευτικών να δουν με ψυχραιμία και νηφαλιότητα το θέμα και να βάλουν σε πρώτη θέση την ενότητα του κλάδου μας και όχι την με κάθε τρόπο εφαρμογή ενός Προγράμματος Σπουδών, όποιο κι αν είναι αυτό. 

7. Οι εμπλεκόμενοι φορείς του διαλόγου για το μάθημα των θρησκευτικών (Υπουργείο Παιδείας, ΙΕΠ και Εκκλησία της Ελλάδος) καθώς και οι ιθύνοντες των Θεολογικών Ενώσεων και Συνδέσμων να συνεισφέρουν με σοβαρότητα, σύνεση και πνεύμα καταλλαγής σε μια ομαλή και ρεαλιστική μετάβαση στα Νέα Προγράμματα Σπουδών τα οποία θα πρέπει να είναι ελκυστικά, αλλά παράλληλα και ωφέλημα για τους μαθητές μας.

Τρίτη, 1 Νοεμβρίου 2016

Συνάντηση των μελών του Συνδέσμου Θεολόγων με τον Μητροπολίτη



Με αφορμή την εισαγωγή των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών για τα Θρησκευτικά στα σχολεία κατά τη νέα σχολική χρονιά, με πρωτοβουλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμονος και σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Θεολόγων Ν. Ροδόπης διοργανώθηκε  την Τρίτη 1 Νοεμβρίου 2016 και ώρα 7:00 μ.μ. στην αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου της ενορίας Αγίου Γεωργίου Κομοτηνής (Ιωακείμ Γ 14) συνάντηση ενημέρωσης, προβληματισμού και ανταλλαγής απόψεων.

Κατά τη συνάντηση, ο Σεβασμιότατος ενημέρωσε τα μέλη του Συνδέσμου θεολόγους εκπαιδευτικούς στη Μέση Εκπαίδευση που υπηρετούν σε σχολεία του Νομού Ροδόπης τόσο για τις μέχρι τώρα κινήσεις και τη θέση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος πάνω στο θέμα της διδασκαλίας του μαθήματος των θρησκευτικών, όσο και για τις παραπέρα κινήσεις που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ Εκκλησίας της Ελλάδος και Υπουργείου Παιδείας. 




Ακολούθησε ευρύς διάλογος, όπου ετέθησαν όλα τα θέματα από πλευράς των θεολόγων εκπαιδευτικών που πήραν μέρος. Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα του περιεχομένου του νέου μαθήματος των θρησκευτικών. Διαπιστώθηκε η ανάγκη για επικαιροποίηση, βελτίωση και αναβάθμιση των υπαρχόντων βιβλίων και της ύλης που υπάρχει όπως και ο εμπλουτισμός της, ωστόσο η διάρθρωση της ύλης στο νέο πρόγραμμα δημιουργεί σοβαρά προβλήματα σύγχυσης στους μαθητές. 




Επίσης διαπιστώθηκε ο προβληματικός και βεβιασμένος τρόπος που εισήχθησαν τα νέα προγράμματα χωρίς να έχει προβλεφθεί η σχετική επιμόρφωση αλλά και χωρίς τα σχολεία να πληρούν τις προϋποθέσεις από υλικοτεχνική υποδομή να υποστηρίξουν τον νέο τρόπο διδασκαλίας. 
Ο Σεβασμιώτατος από την πλευρά του δεσμεύτηκε να προωθήσει τις θέσεις του Συνδέσμου στην Ιεραρχία της Εκκλησίας και στη ειδική επιτροπή που έχει συσταθεί για το λόγο αυτό.